Endüstriyel mutfaklarda davlumbaz söndürme sistemi gereksinimleri, International Mechanical Code’daki tek bir tetikleyici koşulla başlar: Type 1 davlumbaz gerektiren her pişirme cihazı, onaylı bir otomatik yangın söndürme sistemi de gerektirir. Ardından International Fire Code bu sistemin nasıl olması gerektiğini belirler. Sistem, endüstriyel pişirme için kabul görmüş bir tipte olmalıdır; ön mühendislikli ıslak veya kuru kimyasal bir sistemse UL 300 Listed belgesine sahip olmalıdır. Sistemde manuel tetikleme istasyonu ile otomatik yakıt ve elektrik kesme düzeneği bulunmalı ve sisteme en az altı ayda bir servis yapılmalıdır.
Yönetmeliğin aynı sayfada açıkça yazmadığı nokta şudur: Sistem tanımlı bir listeyi, yani cihazları, davlumbaz plenumunu ve kanalı korur; egzoz hattına eklenen bir PCU ünitesi ise ünitenin çıkış tarafında kendine ait bir koruma gerektirir.
Bu rehber, gereksinimleri yangın projesini inceleyen tarafın okuduğu sırayla ele alır; sistemin Listed belgesinin kapsadıklarını kurulumu yapan firmanın üstlenmesi gerekenlerden ayırır ve kanal tipi bir filtreleme ünitesinin söndürme sistemi çizimine nerede girdiğini gösterir. Bu rehber sistemi tasarlamaz; bu, sistemin Listed belgesi kapsamında yangın söndürme firmasının işidir. Filtreleme ünitesinin kendisi için endüstriyel mutfak elektrostatik filtre (ESP) sayfasına bakın.
Bir açıklama: Polygee, Type 1 egzoz hatlarında yer alan kanal tipi elektrostatik filtreleri üretir. Yangın söndürme sistemleri, geleneksel davlumbazlar veya egzoz fanları üretmiyoruz. Buradaki hiçbir bilgi bir uygunluk tespiti değildir; yetkili makam (AHJ), yürürlüğe aldığı baskıyı uygular.
Sistem Ne Zaman Gerekir ve Bunu Hangi Belge Söyler
IMC’ye göre yangın söndürme sistemi Type 1 davlumbaza bağlıdır: Davlumbazın gerektiği yerde sistem de gerekir. Kısım 509.1, Kısım 507.2.1 uyarınca Type 1 davlumbaz gerektiren her endüstriyel pişirme cihazına, International Building Code ve International Fire Code’a uygun, onaylı bir otomatik yangın söndürme sistemi sağlanmasını şart koşar. Cihazın adına göre değil, pişirmenin ne ürettiğine göre yapılan sınıflandırma Type 1 ve Type 2 davlumbaz yazısında ayrıntılı olarak ele alınır; proje incelemesinde davlumbazla ilgili kontrol edilen diğer konular ise endüstriyel davlumbaz yönetmeliği yazısında yer alır.
Sistemi ardından yangın yönetmeliği tanımlar. IFC Kısım 904.13, sistemin endüstriyel pişirme ekipmanlarını ve egzoz sistemlerini korumak için kabul görmüş bir tipte olmasını şart koşar. Ön mühendislikli otomatik kuru ve ıslak kimyasal sistemlerin UL 300’e göre test edilmiş, uygulama için Listed belgesine sahip ve etiketli olması gerekir; otomatik sprinkler sistemleri ise NFPA 13’e göre kurulan alternatif bir çözümdür. NFPA 96 yangın söndürme ekipmanını 10. Bölümünde, denetim ve bakımı 11. Bölümünde ele alır; NFPA 17A ise ıslak kimyasal bir sistemin kurulumunda ve servisinde esas alınan standarttır.
UL 300 (Endüstriyel Pişirme Ekipmanlarının Korunmasına Yönelik Yangın Söndürme Sistemlerinin Yangın Testi Standardı) şu nedenle vardır: Bitkisel pişirme yağları hayvansal yağlardan daha yüksek sıcaklıklarda tutuşur ve daha iyi yalıtılmış cihazlar daha yavaş soğur. Bu yüzden modern bir sistemin söndürmesi ve yeniden alevlenmesini önlemesi gereken yangınlar, önceki sistemlerin test edildiği yangınlardan daha sıcak ve daha uzun sürelidir.
Endüstriyel Mutfakta Söndürme Sistemi Gerekli midir?
Mutfaktaki herhangi bir cihaz Type 1 davlumbaz gerektiriyorsa evet: Mekanik tesisat yönetmeliği davlumbazı şart koştuğu anda sistemi de şart koşar; sistemi yangın yönetmeliği ve NFPA 96 tanımlar; sistemin Listed belgesi ve NFPA 17A ise korumayı cihazlardan davlumbaz plenumuna, yağ filtrelerine ve kanala kadar genişletir. Pişirmesi yalnızca ısı, buhar veya nem üreten ve bu nedenle Type 2 davlumbazla ya da davlumbazsız çalışan bir mutfak bu şartı tetiklemez. Fabrikada üretilmiş ve UL 710B Listed belgesine sahip sirkülasyonlu bir sistem, söndürme sistemini paketin Listed belgesi içinde taşır. Yangın yönetmeliği hükümlerinin böyle bir sistem için nasıl yorumlandığı, iki davlumbaz Listed belgesini karşılaştırdığımız yazıda anlatılır.
Davlumbaz Söndürme Sistemi Gereksinimleri: İnceleyen Tarafın Kontrol Ettiği Sırayla
Gereksinimler yangını pişirme yüzeyinden çatıya kadar izler ve çoğu söndürücü maddeyle değil, sistemin boşalmasının ilk dakikasında olanlarla ilgilidir.
| Gereksinim | Ne İster | Nerede Belirlenir |
|---|---|---|
| Ne zaman gerekir | Type 1 davlumbaz gerektiren her cihaz, onaylı bir otomatik yangın söndürme sistemiyle korunur | IMC 509.1 |
| Sistem tipi ve Listed belgesi | Endüstriyel pişirme ekipmanları ve egzoz sistemleri için kabul görmüş bir tip; UL 300’e göre test edilmiş, Listed belgesine sahip ve etiketli ön mühendislikli ıslak ve kuru kimyasal sistemler; alternatif olarak NFPA 13’e göre sprinkler sistemi | IFC 904.13 |
| Neler korunur | Sistemin Listed belgesine ve nozul yerleşimine göre pişirme cihazları, davlumbaz plenumu, yağ filtreleri ve egzoz kanalı; NFPA 17A, ıslak kimyasal bir sistemin koruyabileceği unsurlar arasında koku giderme ve enerji geri kazanım cihazlarını da sayar | IMC 509.1; NFPA 17A |
| Manuel tetikleme | Mutfak egzoz sisteminden en az 10 fit (3.048 mm), en fazla 20 fit (6.096 mm) uzaklıkta ve zeminden 42 ile 48 inç (1.067 ile 1.200 mm) yükseklikte bir manuel tetikleme düzeneği | IFC 904.13.1 |
| Yakıt ve elektrik kesme | Sistemin devreye girmesi, korunan pişirme ekipmanının yakıtını veya elektriğini otomatik olarak keser; NFPA 96 bunu, aynı havalandırma sisteminin altında bulunan ve kendileri korumaya ihtiyaç duymayan gazlı cihazlara da genişletir; sıfırlama elle yapılır | IFC 904.13.2; NFPA 96 10.4 |
| Egzoz fanı | Havalandırma sisteminin Listed belgeli bir bileşeni veya sistem tasarımı fanın durdurulmasını gerektirmedikçe, sistem boşaldıktan sonra da çalışmaya devam eder | NFPA 96 8.2.3 |
| Kanal tipi filtreleme | Hattaki bir PCU’nun çıkış tarafındaki kanalda onaylı bir otomatik yangın söndürme sistemi bulunur | NFPA 96; UMC |
| Servis | En az altı ayda bir ve sistemin her devreye girmesinden sonra servis yapılır; eriyen bağlantılar (fusible link) ve sprinkler başlıkları IFC’ye göre en az yılda bir, eriyen alaşımlı bağlantılar NFPA 96’ya göre en az altı ayda bir değiştirilir | IFC 904.13.6; NFPA 96 11.2 |
| Taşınabilir yangın söndürücüler | Pişirme ekipmanına en fazla 30 fit yürüme mesafesinde bir taşınabilir yangın söndürücü; pişirmede bitkisel veya hayvansal sıvı ve katı yağlar ya da katı yakıt kullanılıyorsa K sınıfı | IFC 904.13.5 |
Bu tablo, sistemin neye göre kontrol edildiğini yanıtlar. Tablo nozul yerleşimi, söndürücü madde veya tüp konusunda yanıt vermez; bunlar, Listed belgesi kapsamında yangın söndürme firmasının yapacağı tasarımın konusudur. Egzoz fanı satırı endüstriyel mutfak egzoz fanı gereksinimleri yazısında, kanal tipi filtreleme satırı ise aşağıda ayrıntılı olarak ele alınır.
Koruma Kapsamı, Manuel Tetikleme İstasyonu ve Kesme Düzeneği: Çizimi Belirleyen Üç Kural
Listed belgesi cihaza özgüdür; manuel tetikleme istasyonu personelin pişirme hattından ayrıldığı noktadadır; kesme düzeneği ise söndürülen bir yangının yeniden başlamasını önler.
Koruma kapsamı. Nozullar, çizimdeki cihazlara göre ve sistemin Listed belgesinin her tehlike için izin verdiği konum ve yüksekliklerde yerleştirilir. Cihaza özgü bir yerleşimde bir ızgaranın fritözle değiştirilmesi ya da pişirme hattının davlumbaz boyunca bir fit kaydırılması, her nozulun altındaki tehlikeyi değiştirir. Listed belgesinin, boru tesisatı yeniden yapılmadan bu değişikliğe izin verip vermediğine yangın söndürme firması karar verir; NFPA 17A da korunan ekipman değiştirildiğinde, modifiye edildiğinde veya yeri değiştirildiğinde sistemin doğru konumlandırma açısından kontrol edilmesini şart koşar. Menü değişikliği bir söndürme sistemi değişikliğidir ve cihazın yeri değiştirilmeden önce bu firmaya iletilir.
Manuel tetikleme istasyonu. IFC, manuel tetikleme düzeneğinin yerini, egzoz sisteminden 10 ile 20 fit arası uzaklıkta ve zeminden 42 ile 48 inç arası yükseklikte olacak şekilde belirler. Bu mesafe istasyonu pişirme hattının dışında ve hattan çıkış yolunun üzerinde tutar. Kiracı tadilatında istasyonun, boş yeri olan herhangi bir duvara değil, personelin davlumbazdan uzaklaşırken izlediği güzergâha yerleştirildiğini kontrol edin.
Kesme düzeneği. Sistem boşaldığında, Listed belgesinin ve yangın söndürme firmasının tasarımının öngördüğü kesme düzenekleri aracılığıyla korunan cihazların yakıtını veya elektriğini kendisi keser. Sıfırlama elle yapılır; böylece biri kontrol etmeden pişirme hattı yeniden çalışamaz. Egzoz fanı ise bunun istisnasıdır: Listed belgesi veya sistem tasarımı aksini belirtmedikçe fan, boşalma sırasında ve sonrasında çalışmaya devam eder; böylece söndürücü madde etki ederken davlumbaz yakalamayı sürdürür.
Söndürme Sistemi ve Kanal Tipi Ünite
Kanaldaki bir filtreleme ünitesi bir yangından korunma cihazı değildir ve çizimde belirtilmedikçe davlumbazın nozulları onu kapsamaz.
NFPA 96 ve Uniform Mechanical Code, bir PCU’nun çıkış tarafındaki kanalda onaylı bir otomatik yangın söndürme sistemi bulunmasını şart koşar. Gerekçe, ünitenin kendi görevidir: Bir endüstriyel mutfak elektrostatik filtresi davlumbaz filtrelerinden geçen ince yağ buharını ve dumanı tutar; tuttuğu şey de hücreler yıkanana kadar yakıttır. Bu nedenle yönetmelik, yürürlüğe alınmış baskının ünite için istediği Listed belgesinin yanında, üniteye kendi korumasını, erişimini ve temizliğini de öngörür; bu üçü de yağ kanalı gereksinimleri yazısında yer alır.
Sonradan montajda elektrostatik filtre korunan tehlike alanını genişletir. Yangın söndürme firması, çıkış tarafındaki korumayı, Listed belgesinin izin verdiği durumlarda davlumbaz sisteminden ya da Listed belgesine sahip ayrı bir sistemden sağlamalıdır; çizim de buna göre revize edilir. Polygee’nin kanal tipi üniteleri, kanala monte bir muhafaza içindeki yıkanabilir paslanmaz çelik kolektör hücrelerinden oluşur; bunlar yangın söndürme ekipmanı değildir ve söndürme sistemini biz tedarik etmiyoruz. Kanal tipi modellerimiz UL 8782 Listed belgesine ya da herhangi bir söndürme sistemi Listed belgesine sahip değildir; sahip olduğumuz Listed belgesi, LK ve SE 6K, 12K ve 18K modellerindeki UL 867’dir. Bu çizim için bizim sağladığımız şey kendi ünitemizin verileridir: hattaki konumu, servis kapakları, drenajı ve modelin hangi Listed belgelerine sahip olduğunu, hangilerine sahip olmadığını açıkça belirten bir beyan.
Korunan bir hatta ünite eklenirken dört nokta vardır; ilk görüşme ise ünite sipariş edilmeden önce, sistemin servis sözleşmesini yürüten yangın söndürme firmasıyla yapılır:
- Üniteyi tasarım aşamasında söndürme sistemi çizimine işleyin ve hattaki konumunu da belirtin; böylece çıkış tarafındaki koruma, sonradan ek iş olarak değil, sistemle birlikte fiyatlandırılır.
- Elektrostatik filtre tedarikçisinden üç bilgi isteyin: ünitenin iki tarafında ihtiyaç duyduğu erişim, drenajın nereye yapıldığı ve modelin, yangın yönetmeliğinin soracağı herhangi bir Listed belgesine sahip olup olmadığı. 2021 IMC’de bu belge PCU’lar için UL 8782’dir; belirli bir model için dürüst yanıt hiçbiri olabilir.
- Yıkama aralığını söndürme sistemi servisiyle aynı kayıt defterine yazın. Aralık, pişirme yüküne göre tedarikçiyle birlikte belirlenir ve altı aylık kontrol etiketinin yanında kayda geçirilir. Kaydın yapısı davlumbaz baca temizliği gereksinimleri yazısında anlatılır.
- Katı yakıt ayrı bir durumdur. Söndürme sisteminin Listed belgesi katı yakıtlı cihazın kendisini kapsamalıdır; kor oluşabilecek yerlerde filtrelerden önce bir kıvılcım tutucu konur ve egzoz kendine ait bir sistemle çalışır. Gerisi mangal bacası gereksinimleri yazısında yer alır.
Servis, Eriyen Bağlantılar ve Yangın Söndürücüler: İzinden Sonra da Devam Eden Kısım
İzin, sistemin denetlendiği gün doğru olduğunu kanıtlar; hâlâ doğru olduğunu kanıtlayan ise altı aylık servistir.
IFC, sisteme en az altı ayda bir ve her devreye girmesinden sonra servis yapılmasını şart koşar; NFPA 96 ise işin eğitimli, yetkin ve sertifikalı kişilerce yapılmasını ister. İki belge, sıcaklık algılama elemanları konusunda ayrışır: IFC, eriyen bağlantıların ve otomatik sprinkler başlıklarının en az yılda bir değiştirilmesini, diğer düzeneklerin ise üreticinin talimatlarına göre servisten geçirilmesini veya değiştirilmesini şart koşar; NFPA 96 ise eriyen alaşımlı bağlantıların en az altı ayda bir değiştirilmesini ister. İkisinin de yürürlüğe alındığı yerlerde hangi aralığın uygulanacağını yürürlüğe alınmış metin, sistemin Listed belgesi ve üreticinin talimatları belirler. Bağlantıları daha kısa olan aralıkla değiştirmek ihtiyatlı yorumdur; bu sayfanın koyabileceği bir kural değildir.
Altı aylık ziyaret aynı zamanda koruma kapsamının davlumbazın altında gerçekte bulunan cihazlarla karşılaştırıldığı ziyarettir; denetçinin okuduğu şey ise etikettir. Yeni fritöz gelmeden önce düzenlenmiş bir etiket, süresi dolmuş bir etiketle aynı şeyi söyler.
Sistemin yanında iki konu daha yer alır. Pişirme ekipmanına en fazla 30 fit yürüme mesafesinde bir taşınabilir yangın söndürücü bulunması gerekir. Pişirmede bitkisel veya hayvansal sıvı ve katı yağlar ya da katı yakıt kullanılıyorsa bu söndürücü K sınıfı olmalıdır; çünkü K sınıfı söndürücü madde bu yangınlar için üretilmiştir, sıradan bir söndürücü ise değildir. Ayrıca egzoz sistemi NFPA 96 sınıflarına göre yağ birikimi açısından denetlenir ve denetim gerektirdiğinde temizlenir: Davlumbazda veya kanalda çıkan bir yangına karşı son savunma hattı söndürme sistemi, ilk savunma hattı ise temizlik takvimidir.
Bu Rehberin Sınırları
Tablonun amacına uygun kullanılması için, bu davlumbaz söndürme sistemi gereksinimlerinin altı sınırı:
- Baskı ve değişiklikler. Buradaki hükümler, model belgeler olarak International Mechanical Code, International Fire Code, Uniform Mechanical Code, NFPA 96 ve NFPA 17A’ya aittir. Farklı bölgeler farklı baskıları yürürlüğe alır ve bunlarda değişiklik yapar; IFC ile NFPA 96’nın ayrıştığı yerlerde, bağlantı değişiminde olduğu gibi, yürürlüğe alınmış metin ve sistemin Listed belgesi esas alınır.
- ABD yönetmeliklerinin geçerli olmadığı bölgeler. Singapur, Körfez ülkeleri, Güneydoğu Asya ve Avrupa kendi söndürme sistemi kurallarını ve belgelendirme rejimlerini belirler. Cihazları, plenumu ve kanalı koruma mantığı bu bölgelerde de geçerlidir; UL 300, mesafeler ve aralıklar ise geçerli değildir.
- Bir sistem tasarımı değildir. Söndürücü madde, nozul sayısı ve yerleşimi, tüp boyutlandırması ile yakıt ve elektrik kesme düzenekleri, Listed belgesi kapsamında yangın söndürme firmasının işidir; sonucu yetkili makam (AHJ) onaylar.
- Bu sayfanın aktarmadığı hükümler. NFPA 96, bu sayfanın ele almadığı başka hükümler de içerir; bunlar arasında tek bir davlumbazı koruyan sistemlerin eş zamanlı çalışması ve bina alarm sistemine bağlantı vardır. Bunların ifadesi yürürlüğe alınmış baskıda yer alır.
- Polygee yangın söndürme sistemi üretmez. Buradaki hiçbir bilgi bir söndürme sistemi şartnamesi değildir; kendi ünitemiz hakkında söyleyebileceklerimiz yukarıdaki bölümde yer alır.
- Ev tipi ocaklar. Ev mutfağı konutlara yönelik yönetmeliğin kapsamındadır ve buradaki hiçbir bilgi onun için geçerli değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
- Mutfak davlumbazı söndürme sistemi zorunlu mu?
- ABD yönetmeliklerinin geçerli olduğu bölgelerde, Type 1 davlumbazın gerektiği her yerde evet. International Mechanical Code Kısım 509.1, Type 1 davlumbaz gerektiren her endüstriyel pişirme cihazının, yapı ve yangın yönetmeliklerine uygun, onaylı bir otomatik yangın söndürme sistemiyle korunmasını şart koşar. Type 1 davlumbaz gerektiren cihaz, yağ yüklü buhar veya duman üreten her cihazdır. Ardından International Fire Code bu sistemin nasıl olması gerektiğini belirler. Sistem, endüstriyel pişirme ekipmanları ve egzoz sistemleri için kabul görmüş bir tipte olmalıdır; ön mühendislikli ıslak veya kuru kimyasal bir sistemse UL 300 Listed belgesine sahip olmalıdır. Sistemde bir manuel tetikleme düzeneği ile otomatik yakıt ve elektrik kesme düzeneği bulunmalı ve sisteme en az altı ayda bir servis yapılmalıdır. Yalnızca ısı, buhar veya nem üreten ve Type 2 davlumbazla ya da davlumbazsız yürütülen pişirme bu şartı tetiklemez; sınıflandırmaya yetkili makam karar verir.
- Hangi endüstriyel egzoz davlumbazları yangın söndürme özelliğine sahiptir?
- Hiçbir davlumbazda yangın söndürme, davlumbazın kendi özelliği olarak yer almaz. Yangın söndürme sistemi, Listed belgesini ayrıca alan bir sistemdir; ön mühendislikli ıslak kimyasal bir sistem için bu belge UL 300’e göre verilir. Bu sistemi bir yangın söndürme firması, davlumbazın altında gerçekte bulunan cihazlar için davlumbazın içinde ve çevresinde tasarlar ve kurar. Tek istisna, UL 710B Listed belgesine sahip, fabrikada üretilmiş sirkülasyonlu bir sistemdir; bu sistemde söndürme sistemi bir egzoz davlumbazının değil, Listed belgeli paketin parçasıdır. Davlumbaz üreticileri, adı belirtilen bir sistem için borulaması önceden yapılmış, nozul iniş boruları ve söndürücü madde dolabı davlumbazın uç kısmına entegre edilmiş davlumbazlar da satar; bu, sahadaki işi azaltır, ancak Listed belgesinden, nozul yerleşiminden ve servisten kimin sorumlu olduğunu değiştirmez. Elektrostatik filtre hücreleri gövdesine entegre edilmiş bir davlumbaz da bu açıdan yine bir davlumbazdır: Söndürme sistemi ona aynı şekilde eklenir ve filtreleme hücreleri bir yangından korunma cihazı değildir.
Korunan Bir Egzoz Hattına Filtreleme mi Ekliyorsunuz?
Bize yakıt bilgisiyle birlikte cihaz listesini ve bir ünitenin yerleşebileceği noktayla birlikte davlumbaz ve kanal güzergâhını gönderin. Çıkış tarafındaki koruma sorusunun doğru firmaya gitmesi için hangi söndürme sisteminin kurulu olduğunu ve pişirmenin herhangi bir bölümünde katı yakıt kullanılıp kullanılmadığını da belirtin. Proje ekibimiz size şunlarla dönüş yapar: o hat için ünite konfigürasyonu; yangın söndürme firmasının çıkış tarafındaki korumayı çizebilmesi için gereken konum, ölçü, servis kapağı ve drenaj ayrıntıları; pişirme yükünün gerektirdiği yıkama rutini; teklif ettiğimiz modelin üçüncü taraf test raporları ve bunlarla birlikte o modelin hangi Listed belgelerine sahip olduğunu, hangilerine sahip olmadığını açıkça belirten bir beyan.
Proje Ekibimizle Görüşün →Law, Polygee’de mutfak egzozu filtreleme projelerini yönetir: şartname incelemesinden kanal tarafındaki elektrostatik filtre kapasite seçimine ve kurulum desteğine kadar. 2004’te kurulan Polygee, endüstriyel mutfak egzozu filtreleme ekipmanları üretir. Bu yazı, yayımlanmış model yönetmelik gereksinimlerini yalnızca planlama amacıyla özetler — bir uygunluk tespiti değildir. Bu nedenle belirli bir kurulumdaki her gereksinimi mühendisiniz, yangın söndürme firmanız, yerel yetkili makamınız (AHJ) ve yönetmeliğin yürürlüğe alınmış baskısıyla teyit edin.
Kaynaklar ve İleri Okuma
- International Mechanical Code (IMC), 5. Bölüm: Egzoz Sistemleri — Kısım 509, Yangın Söndürme Sistemleri. codes.iccsafe.org
- International Fire Code (IFC), 9. Bölüm: Yangından Korunma ve Hayat Güvenliği Sistemleri — Kısım 904.13, Endüstriyel Pişirme Sistemleri. codes.iccsafe.org
- NFPA 96, Endüstriyel Pişirme Faaliyetlerinde Havalandırma Kontrolü ve Yangından Korunma Standardı — 10. Bölüm, Yangın Söndürme Ekipmanı; 11. Bölüm, Ekipmanın Kullanımı, Denetimi, Testi ve Bakımına İlişkin Prosedürler. nfpa.org
- NFPA 17A, Islak Kimyasal Söndürme Sistemleri Standardı. nfpa.org
- UL 300, Endüstriyel Pişirme Ekipmanlarının Korunmasına Yönelik Yangın Söndürme Sistemlerinin Yangın Testi Standardı. ul.com
- Polygee — mutfak egzozu filtreleme ürün gamı ve üçüncü taraf test raporları. polygeeesp.com